Στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού το 1940, ο Καρδινάλιος Τζιοβάνι Μερκάτι παρατήρησε το χειρόγραφο του πολύτιμου κειμένου « Ένα λεξικό μακεδονικό του 16ου αιώνα» (αρχικά: «Un lexique macédonien du XVIe siècle»), κρυμμένο στα φύλλα ενός παλαιότερου ελληνικού χειρογράφου, και ζήτησε από τον καθηγητή Τζιανέλι να το εξετάσει και να το αναλύσει λεπτομερώς, γράφει η εφημερίδα των Σκοπίων Nova Makedonija.
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο κορυφαίος Ευρωπαίος και Γάλλος σλαβολόγος Αντρέ Βαγιάν συμμετείχε στην έρευνα.
Οι Τζιανέλι και Βαγιάν έγραψαν από κοινού μια εμπεριστατωμένη γλωσσολογική μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε από το Ινστιτούτο Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Παρισιού το 1958.
Οι Βαγιάν και Τζιανέλι αποδεικνύουν επιστημονικά ότι η δομή, το λεξιλόγιο και τα χαρακτηριστικά αποτελούν πρωτότυπες μαρτυρίες για την πρωτοτυπία της σλαβικής γλώσσας που μιλιότανε στο τότε (οθωμανικό) βιλαέτι Μοναστηρίου καθώς και των διαλέκτων της κατά τον 16ο αιώνα.
Το επιβεβαιώνουν αυτό με τον τίτλο της μελέτης τους «Ένα μακεδονικό λεξικό του 16ου αιώνα» («Un lexique macédonien du XVIe siècle»)
Γραμμένο από άγνωστο συγγραφέα, το χειρόγραφο περιέχει πέντε φύλλα με 330 λέξεις, εκφράσεις και προτάσεις. Το κείμενο ήταν αρχικά γραμμένο με ελληνικά γράμματα (αφού δεν υπήρχε σλαβική γραφή), αλλά η γλώσσα είναι καθαρά σλαβική.
Όσον αφορά τη διαλεκτική συγγένεια, οι δύο μελετητές διαπίστωσαν ότι οι λέξεις προέρχονται από την περιοχή της Καστοριάς, πιο συγκεκριμένα από την περιοχή γύρω από το χωριό Βογατσικό , στη Νοτιοδυτική Μακεδονία, στην Ελλάδα.
https://archive.org/details/MacedonianLexiconXVICenturyUnLexiqueMacedonienDuXVieSiecle/mode/2up
Εν μέσω της πολιτικής και γλωσσικής Ευρώπης, στην καρδιά της Γαλλικής Δημοκρατίας, μια «ατυχής σύμπτωση» συνέβη την Τετάρτη για τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βούλγαρο πρωθυπουργό Ρούμεν Ράντεφ: δύο ημέρες πριν από την 121η επέτειο από τη γέννηση του Ιταλού σλαβιστή Τσίρο Τζανέλι, οι δύο ανώτατοι ηγέτες δύο κρατών μελών της ΕΕ «πάτησαν» άθελά τους σε ένα «ναρκοπέδιο», σπαρμένο με το «Μακεδονικό Λεξικό του 16ου αιώνα» ακριβώς από τον Τζανέλι, σύμφωνα με το δημοσίευμα των Σκοπίων.
Επαναβεβαιώνοντας στη συνάντηση στο Παρίσι τις κοινές τους θέσεις σχετικά με τη «γαλλική πρόταση» και το «ευρωπαϊκό διαπραγματευτικό πλαίσιο», που ισχυρίζονται ότι η σλαβική γλώσσα των Σκοπίων (που οι Σλάβοι την αποκαλούν ‘μακεδονική’ για να ξεχωρίζει από τη βουλγαρική) «εφευρέθηκε το 1944/1945 από τον Τίτο», ο Μακρόν και ο Ράντεφ, υπό όρους και μεταφορικά μιλώντας, ενεργοποίησαν οι ίδιοι αυτό το «ναρκοπέδιο».
Αρνούνται για άλλη μια φορά μέσω του «διαπραγματευτικού πλαισίου» την ύπαρξη και τις ρίζες της σλαβομακεδονικής γλώσσας – το θεμέλιο της ύπαρξης του ξεχωριστού σλαβικού λαού εκατέρωθεν της κοίτης του βόρειου Αξιού ποταμού και της ταυτότητας.
Αλλά το «Μακεδονικό Λεξικό του 16ου αιώνα» – το γραπτό μνημείο της αιώνιας γλωσσικής και ταυτότητας μοναδικότητας του σλαβομακεδονικού λαού – υποτιμά την πολιτική του αξιοπιστία και με απόλυτη έννοια αφαιρεί το δικαίωμα που αποδίδει στον εαυτό του: να αμφισβητεί και να παραποιεί τα εθνικά, ταυτοποιητικά και γλωσσικά χαρακτηριστικά ενός συνειδητού ευρωπαϊκού λαού με ανεπτυγμένη εθνική αυτοσυνείδηση – των Σλάβων της Μακεδονίας.
Ο Ciro Giannelli γεννήθηκε στις 29 Μαΐου 1905 στη Ρώμη και πέθανε στις 3 Δεκεμβρίου 1959. Ήταν εξέχων Ιταλός βυζαντινολόγος, κλασικός φιλόλογος, παλαιογράφος και σλαβιστής.
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, εργάστηκε στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού ως φύλακας ελληνικών χειρογράφων και ως καθηγητής δίδαξε βυζαντινή φιλολογία στο Πανεπιστήμιο «La Sapienza» στη Ρώμη.
Ήταν επίσης εξέχων σλαβιστής. Το επιστημονικό του έργο, πάνω απ’ όλα, το «Μακεδονικό Λεξικό του 16ου αιώνα», έχει τεράστια σημασία για τις σλαβικές σπουδές και τον σλαβομακεδονικό λαό.
Εκτός από τις σλαβικές σπουδές, ο Giannelli άφησε βαθύ σημάδι στη φιλολογία δημοσιεύοντας μεγάλο αριθμό μελετών για την ελληνική παλαιογραφία και τον βυζαντινό πολιτισμό και λογοτεχνία.
«Η απόδειξη βρίσκεται στο Βατικανό, το ανακοίνωσαν κορυφαίοι Σλαβιστές: Πάνω από 300 λέξεις μαρτυρούν τη σλαβική γλώσσα στο γεωγραφικό χώρο της Μακεδονίας από τον 16ο αιώνα!
Το «Un lexique macédonien du XVIe siècle» δεν βρέθηκε απευθείας από τον Giannelli.
Στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού το 1940, ο Καρδινάλιος Giovanni Mercati παρατήρησε το χειρόγραφο του πολύτιμου σλαβικού κειμένου γραμμένο στα ελληνικά, κρυμμένο στα φύλλα ενός παλαιότερου ελληνικού χειρογράφου, και ζήτησε από τον καθηγητή Giannelli να το εξετάσει και να το αναλύσει λεπτομερώς.
Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο κορυφαίος Ευρωπαίος και Γάλλος σλαβολόγος André Vaillant συμμετείχε στην έρευνα.
Οι Giannelli και Vaillant συνέγραψαν από κοινού μια εμπεριστατωμένη γλωσσολογική μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε από το Ινστιτούτο Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Παρισιού το 1958.
Ο André Vaillant (1 Ιουλίου 1890, Σουασόν – 23 Απριλίου 1977, Παρίσι) ήταν Γάλλος σλαβιστής του μακεδονικού χώρου, κλασικός φιλόλογος και μυθιστοριογράφος, αντίστοιχο μέλος της «Μακεδονικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών» MANU των Σκοπίων (από τις 25 Ιουλίου 1969). Διετέλεσε καθηγητής στην Εθνική Σχολή Ανατολικών Γλωσσών και στο College de France.
Τζιανέλι: «Το Μακεδονικό Λεξικό του 16ου αιώνα» είναι ένα πολύτιμο κειμήλιο για τη γλώσσα των Σλάβων στο τότε βιλαέτι Μοναστηρίου!
Το 1955, ο Αντρέ Μαζόν, απασχολημένος με άλλες εργασίες, εμπιστεύτηκε στον Βαγιάν την ευθύνη της επιμέλειας και του γλωσσικού σχολιασμού των σλαβομακεδονικών κειμένων – γράφει ο Τσίρο Τζιανέλι στην εισαγωγή της μελέτης τους.
Τονίζοντας ιδιαίτερα τις λέξεις στο λεξικό ότι «αυτή η σλαβική γλώσσα του 16ου αιώνα είναι πολύ παρόμοια με τη σύγχρονη σλαβομακεδονική γλώσσα», ο André Vajan στη σελίδα 45 της επιστημονικής μελέτης, στο τμήμα για τη δική του γλωσσολογική ανάλυση, επισημαίνει: «Το μακεδονικό λεξικό, που εκδόθηκε από τον C. Gianelli, είναι σημαντικό, λόγω της χρονολόγησής του, αλλά και αρκετά σημαντικό από ουσιαστικής άποψης, ώστε να δικαιολογεί την εκπόνηση ξεχωριστής μελέτης γι’ αυτό. Αυτό το λεξικό αντιπροσωπεύει μια διαλεκτική ομάδα της σλαβικής γλώσσας στο βιλαέτι Μοναστηρίου.
Αυτή η διάλεκτος προερχόταν προφανώς από την περιοχή της Καστοριάς, από το χωριό Βογάτσικο. Αλλά το χειρόγραφο με τις λέξεις διατηρεί σημαντικό αριθμό αρχαίων χαρακτηριστικών και βοηθά στη διευκρίνιση της εξέλιξης της σλαβικής γλώσσας και μιας από τις διαλέκτους της».
Τα κείμενα, αν και ελάχιστα, αποκαλύπτουν χαρακτηριστικά τοπικά χαρακτηριστικά που έχουν επιβιώσει στους αιώνες και εξακολουθούν να υπάρχουν σε μεγάλο αριθμό ομιλούμενων σλαβικών διαλέκτων σήμερα.
Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι η διάλεκτος των σλάβων του 16ου αιώνα έχει μεγάλη ομοιότητα, και σε ορισμένες πτυχές σχεδόν λεξιλογική και γραμματική ταυτότητα, με τη διάλεκτο του Μοναστηριού/ Μπίτολα του 21ου αιώνα.
Nova Makedonija
—
About the Author
Discover more from Echedoros.blog
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
