Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά

Η Άγκυρα επεξεργάζεται νόμο για τη ρύθμιση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Αυτή η πιθανή ρύθμιση θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα όχι μόνο την εξερεύνηση ενέργειας αλλά και τη νομική και στρατηγική θέση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, γράφουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Σύμφωνα με το Bloomberg , η Τουρκία ετοιμάζει νόμο για τη ρύθμιση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Ενώ θεωρείται ότι το ζήτημα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), το οποίο συζητείται εδώ και χρόνια, μπορεί να ενταχθεί στο εγχώριο νομικό πλαίσιο, η πιθανή ρύθμιση θεωρείται ως νέα πηγή έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο .

Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Bloomberg, το σχέδιο νόμου στοχεύει στην επισημοποίηση των ισχυρισμών της Τουρκίας σχετικά με τη θαλάσσια δικαιοδοσία στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Η έκθεση αναφέρει ότι ο κανονισμός στοχεύει στην ενίσχυση των ισχυρισμών της Τουρκίας σε πιθανούς πόρους φυσικού αερίου.

Το ρεπορτάζ τόνισε επίσης ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα δικαιώματα της στην Κατεχόμενη Κύπρο στην ενεργειακή εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου.

Το ρεπορτάζ περιελάμβανε αποσπάσματα από ομιλία του ηγέτη του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης – MHP, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, στο Κοινοβούλιο, όπου ο ίδιος ανέφερε τα εξής: «Η Τουρκία δεν είναι χώρα που επιδιώκει εντάσεις. Ωστόσο, οποιοδήποτε βήμα που αγνοεί τα δικαιώματά της, τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας ή τους Τουρκοκύπριους θα αντιμετωπιστεί με ισχυρή αντίδραση».

Αξιοσημείωτη είναι η παρατήρηση του Bloomberg ότι οι προετοιμασίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν όχι μόνο την Ανατολική Μεσόγειο αλλά και το Αιγαίο Πέλαγος. Αυτή η κατάσταση έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τις μακροχρόνιες διαφορές μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας σχετικά με τα νησιά, την υφαλοκρηπίδα και τη θαλάσσια δικαιοδοσία.

Η ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) παρέχει στα παράκτια κράτη οικονομικά δικαιώματα επί των υποθαλάσσιων πόρων, της εξερεύνησης ενέργειας, των αλιευτικών δραστηριοτήτων και της επιστημονικής έρευνας. Στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου βρίσκονται αποθέματα φυσικού αερίου, τα όρια αυτών των ζωνών έχουν μεγάλη γεωπολιτική σημασία.

Στους τουρκικούς κύκλους του ναυτικού δικαίου, έχει εκφραστεί εδώ και καιρό η άποψη ότι η ανακήρυξη από την Άγκυρα των επίσημων ορίων Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στην Ανατολική Μεσόγειο θα ενίσχυε τόσο τους ισχυρισμούς της επί τόπου όσο και θα ενδυνάμωνε την Τουρκία σε μελλοντικές διεθνείς νομικές διαδικασίες.

Αναφέρεται ότι η ανακήρυξη ΑΟΖ είναι κρίσιμη όχι μόνο για την εξερεύνηση ενέργειας αλλά και για την τοποθέτηση της προσέγγισης της Τουρκίας στη θαλάσσια δικαιοδοσία σε ισχυρότερη νομική βάση.

Στους τουρκικούς κύκλους ναυτικού δικαίου, εκτιμάται επίσης ότι οι δηλωμένες περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα δημιουργήσουν ένα σαφέστερο πλαίσιο όσον αφορά τις ενεργειακές συμφωνίες που θα συναφθούν με διεθνείς εταιρείες, την εκμετάλλευση των υποθαλάσσιων πόρων και τις οικονομικές δραστηριότητες στην περιοχή.

Η διαφωνία με την Ελλάδα

Η θεμελιώδης διαφωνία μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας εξαρτάται από το εάν τα νησιά μπορούν να δημιουργήσουν θαλάσσια δικαιοδοσία.

Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι τα νησιά αποτελούν την ίδια θαλάσσια δικαιοδοσία με τα ηπειρωτικά εδάφη, ενώ η Τουρκία δίνει έμφαση στις αρχές της «ισότητας», του «αμοιβαίου μήκους ακτογραμμής» και της «γεωγραφικής υπεροχής», οι οποίες λαμβάνονται επίσης υπόψη στις διεθνείς δικαστικές αποφάσεις.

Η Τουρκία υποστηρίζει ότι η παραχώρηση πλήρους επιρροής σε μικρά νησιά όπως το Καστελόριζο, που βρίσκονται μόλις λίγα χιλιόμετρα από τις ακτές της Μικράς Ασίας, είναι άδικη.

Σύμφωνα με την Άγκυρα, η προσέγγιση της Ελλάδας περιορίζει την πρόσβαση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, με αποτέλεσμα να περιορίζεται σε μια περιορισμένη θαλάσσια περιοχή, παρά το γεγονός ότι είναι μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή.

Η Άγκυρα επικαλείται τη συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων περιοχών που υπέγραψε με τη Λιβύη το 2019 ως μία από τις νομικές βάσεις για αυτήν την προσέγγιση.

Η Τουρκία τονίζει ότι η συμφωνία αυτή είναι σύμφωνη με την αρχή της «μέσης γραμμής μεταξύ ηπειρωτικών περιοχών» στο διεθνές δίκαιο και στοχεύει στην προστασία των δικαιωμάτων της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το παράδειγμα της Κροατίας με τη Σλοβενία

Σε προηγούμενες συζητήσεις σχετικά με τη θαλάσσια δικαιοδοσία, η διαδικασία διαιτησίας Κροατίας-Σλοβενίας ξεχωρίζει ως αξιοσημείωτο παράδειγμα.

Μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, προέκυψε διαφορά μεταξύ των δύο χωρών σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα στον Κόλπο του Πιράν και στον Κόλπο της Τεργέστης, καθώς και την αξίωση της Σλοβενίας για πρόσβαση στην ανοιχτή θάλασσα, και το θέμα παραπέμφθηκε σε διεθνές διαιτητικό δικαστήριο.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαιτησίας, η Σλοβενία ​​απαίτησε ειδικό διάδρομο που να παρέχει άμεση πρόσβαση στην ανοιχτή θάλασσα, ενώ η Κροατία υποστήριξε ότι τα θαλάσσια σύνορα θα πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με την αρχή της «ίσης απόστασης».

Ωστόσο, το δικαστήριο παραχώρησε στη Σλοβενία ​​ειδική ζώνη διέλευσης που να παρέχει πρόσβαση στην ανοιχτή θάλασσα και επίσης έκρινε την περιοχή του κόλπου Πιράν με μια απόφαση παρόμοια με τα επιχειρήματα της Λιουμπλιάνα.

Οι αξιολογήσεις έδειξαν ότι η μη επίσημη ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) από την Κροατία αποδυνάμωσε τη θέση του Ζάγκρεμπ στη διαδικασία.

Συγκεκριμένα, οι αναλύσεις του κειμένου της απόφασης και των νομικών διαδικασιών τόνισαν την έλλειψη δηλωμένης θαλάσσιας δικαιοδοσίας από την Κροατία ως αξιοσημείωτο παράγοντα.

Ορισμένοι νομικοί εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι οι δηλωμένες περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας ενισχύουν το κύρος των κρατών σε μελλοντικές νομικές διαδικασίες, ενώ παράλληλα τονίζουν τη σημασία της υποστήριξης αυτών των ισχυρισμών με το εσωτερικό δίκαιο και τις διεθνείς δηλώσεις.

Στην Τουρκία, το παράδειγμα Κροατίας-Σλοβενίας αναφέρεται μερικές φορές σε συζητήσεις σχετικά με την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) για αυτόν τον λόγο.

Τουρκικοί κύκλοι ναυτικού δικαίου εκτιμούν επίσης ότι η πρόταση της Ελλάδας να παραχωρήσει εκτεταμένη θαλάσσια δικαιοδοσία σε νησιά του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για την Άγκυρα σε παρόμοιες διεθνείς διαδικασίες στο μέλλον.

Σημειώνεται ιδιαίτερα ότι η χορήγηση πλήρους ισχύος σε μικρά νησιά πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές, όπως το Καστελόριζο, θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η εν λόγω διαδικασία διαιτησίας αναφέρεται μερικές φορές ως παράδειγμα και για την Τουρκία.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η αξίωση της Ελλάδας για εκτεταμένη θαλάσσια δικαιοδοσία γύρω από τα νησιά στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για την Άγκυρα σε παρόμοιες διεθνείς διαδικασίες.

Echedoros.blog