Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά

Ο Αμπού Μοχάμεντ αλ Τζουλάνι, ένας από τους επικεφαλής των ισλαμιστών μαχητών που αντιτίθενται στο καθεστώς Άσαντ, το WSJ σκιαγραφεί τη δραστηριότητα του καθώς τα τελευταία γεγονότα στη Συρία, είναι παγκοσμίου ενδιαφέροντος.

Το 2003, ο Αμπού Μοχάμεντ αλ Τζουλάνι , γεννημένος ως Αχμέτ Χουσεΐν αλ Σαράα, ταξίδεψε από τη Συρία στο Ιράκ για να βοηθήσει στην απόκρουση της αμερικανικής εισβολής ως εθελοντής.

Κατέληξε σε ένα αμερικανικό στρατόπεδο φυλακών, επέστρεψε στη Συρία μόλις το 2011 και έγινε απεσταλμένος του ιδρυτή του Ισλαμικού Κράτους , Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι.. Έφτασε στη Συρία, όπως γράφει η Wall Street Journal, «με σακούλες γεμάτες χρήματα και μια αποστολή να μεταφέρει το εξτρεμιστικό κίνημα σε παγκόσμιο επίπεδο».

Αρχικά, η ομάδα του Αλ Τζουλάνι, δρούσε ως παρακλάδι του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, (εκείνη την εποχή και οι δύο οργανώσεις ήταν υποταγμένες στην Αλ Κάιντα)  κατόπιον διέκοψε με τους Ιρακινούς συντρόφους του όταν ο Αλ Μπαγκντάντι αυτοανακηρύχτηκε χαλίφης του Ισλαμικού Κράτους.

Στη συνέχεια ο Αλ Τζουλάνι έπαυσε τους δεσμούς του με τον αλ Μπαγκντάντι και η νέα του οργάνωση, το Μέτωπο Νούσρα, παρέμεινε το συριακό παρακλάδι της Αλ Κάιντα.

Το 2017, η ομάδα υπό την ηγεσία του αλ Τζουλάνι μετονομάστηκε σε  Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ (ΧΤΣ), ανακοινώνοντας τη διακοπή των σχέσεων με την Αλ Κάιντα.

Σύμφωνα με τον Aaron Zelin, ανώτερο συνεργάτη στο Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον για την Πολιτική της Εγγύς Ανατολής και συγγραφέα ενός βιβλίου για την ομάδα ΧΤΣ, η ρήξη του Αλ Τζουλάνι με το IS και την Αλ Κάιντα ήταν «εντελώς ειλικρινής» και έτσι η ΧΤΣ απομακρύνθηκε από την ιδέα ​παγκόσμια τζιχάντ.

Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ θεωρεί ότι η μετονομασία και η ρήξη με την Αλ Κάιντα είναι προσποιητή και το νέο όνομα είναι απλώς ένα άλλο όνομα για την Αλ Νούσρα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο αλ Τζουλάνι βρίσκεται στη λίστα των ιδιαίτερα επικίνδυνων τρομοκρατών από το 2013, όπως η ΧΤΣ.

Παραμένει εκεί παρά τη δήλωση που έγινε πριν από σχεδόν 10 χρόνια ότι δεν επιδιώκει να είναι εχθρός της Αμερικής.

Από τότε που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ συνήψε συμφωνία με τους Ταλιμπάν το 2020, ο αλ Τζουλάνι και η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ προσπαθούν να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα αφαιρούσε τον χαρακτηρισμό τους ως τρομοκρατική – αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Από τότε που ανακοίνωσε τη ρήξη του με την Αλ Κάιντα, ο αλ Τζουλάνι έχει μετατρέψει την ΧΤΣ, η οποία από το 2015 ελέγχει σχεδόν όλη την επαρχία Ιντλίμπ στη βόρεια Συρία, σε μια καλά πειθαρχημένη δύναμη που βασίζεται σε «ένα μείγμα ισλαμισμού και εθνικισμού», γράφει η WSJ.

 Το δημοσίευμα σημειώνει ότι οι δυνάμεις της ΧΤΣ προτιμούν να διεξάγουν τον αγώνα τους κάτω από τη συριακή σημαία, η οποία χρονολογείται από τη δημοκρατία που υπήρχε πριν η οικογένεια Άσαντ ανέλθει στην εξουσία.

Ο Dareen Khalifa, ανώτερος σύμβουλος της International Crisis Group που έχει συναντηθεί με τον αλ Τζουλάνι στη Συρία σε πολλές περιπτώσεις, είπε ότι η ηγεσία της ΧΤΣ είναι «ρεαλιστική και λιγότερο ιδεολογική» και περιγράφει τον ηγέτη της ομάδας ως έναν πολιτικό που είναι πρόθυμος να κάνει συμφωνίες και να κάνει μεγάλους συμβιβασμούς σε πολλά ζητήματα εκτός από την καταπολέμηση του καθεστώτος.

Σύμφωνα με τον Alberto Miguel Fernandez, αντιπρόεδρο του Middle East Media Research Institute και πρώην συντονιστή του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών για την αντιτρομοκρατική επικοινωνία, η ομάδα εξακολουθεί να έχει στοιχεία εξτρεμιστικής ιδεολογίας, «αλλά δεν είναι ανόητοι εξτρεμιστές, είναι εθνικιστές εξτρεμιστές».

 «Ο Αλ Τζουλάνι ξέρει ότι πρέπει να απαλύνει τον τόνο του – για παράδειγμα, σε σχέση με τις μειονότητες, γιατί αυτό θα τον κατηγορήσουν στη Δύση», λέει ο Fernandez.

Άλλοι ειδικοί με τους οποίους πήρε συνέντευξη η WSJ, αντίθετα, αμφιβάλλουν ότι ο αλ Τζουλάνι μπορεί να μετατραπεί από «μικρός Σύρος τζιχαντιστής στο Ιράκ» σε «αρχηγό της συριακής επανάστασης». «Ναι, μάλλον έγινε πιο μετριοπαθής καθώς μεγάλωνε και μπορεί να έχει εγκαταλείψει κάποια από τη ριζοσπαστική ιδεολογία του. Αλλά νομίζω ότι είναι πιο πιθανό να κρύβει τις πραγματικές του προθέσεις», λέει ο Fabrice Balanche, ειδικός στη Συρία στο Πανεπιστήμιο Lumière Lyon 2.

Ο ίδιος ο Αλ Τζουλάνι, σε συνέντευξή του στο αμερικανικό πρόγραμμα PBS Frontline στην Ιντλίμπ το 2021, είπε ότι δεν μετάνιωσε για τον εορτασμό της μνήμης της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, τις επιθέσεις στην Αμερική από την Αλ Κάιντα ή τη μάχη κατά των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ. «Εάν δεν υπήρχε αμερικανική παρουσία, δεν θα υπήρχε αντίσταση [στο Ιράκ].

Όποιος ζούσε στον ισλαμικό ή αραβικό κόσμο εκείνη την εποχή και λέει ότι δεν ήταν χαρούμενος για τις [επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου] λέει ψέματα. Αλλά οι άνθρωποι σίγουρα μετανιώνουν για τη δολοφονία αθώων ανθρώπων», είπε ο αλ Τζουλάνι.

Στην ίδια συνέντευξη, ο αλ Τζουλάνι υποστήριξε ότι η Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ δεν αναλαμβάνει την εξουσία στην περιοχή, αλλά αποτελεί μέρος της συριακής επανάστασης, η οποία δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα άτομο.

Αποκάλεσε το καθεστώς της τρομοκρατίας «μια πολιτική ετικέτα που δεν φέρει καμία αλήθεια ή αξιοπιστία». «Για δέκα χρόνια του ταξιδιού μας σε αυτή την επανάσταση, δεν αποτελούσαμε καμία απειλή για τη δυτική ή την ευρωπαϊκή κοινωνία. <…> Καλούμε τις χώρες που έχουν λάβει αυτά τα μέτρα να επανεξετάσουν τις πολιτικές τους σχετικά με αυτήν την επανάσταση», είπε.

Ο Αλ Τζουλάνι, 42 ετών, είναι τώρα ο ανώτατος διοικητής των υποστηριζόμενων από την Τουρκία δυνάμεων υπό την ηγεσία των ομάδων της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ που εισήλθαν στο κέντρο του Χαλεπίου, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της Συρίας, στα τέλη Νοεμβρίου.

Η WSJ σημειώνει ότι δεν έχουν υπάρξει ακόμη αναφορές για σφαγές στο Χαλέπι και η ΧΤΣ επέτρεψε στις περικυκλωμένες κουρδικές δυνάμεις να διαφύγουν χωρίς να τραυματιστούν.

Μια χριστιανή κάτοικος του Χαλεπίου που ζήτησε να μην κατονομαστεί είπε ότι στην αρχή φοβήθηκε επειδή οι μαχητές έμοιαζαν «εκφοβιστικοί», αλλά δεν υπήρξε λεηλασία και «όλοι ήταν σοκαρισμένοι επειδή μας συμπεριφέρθηκαν καλά».

Ο ακτιβιστής Mohammed Eisha με έδρα το Idlib, ο οποίος ελέγχει την ΧΤΣ, αποκαλεί την κατάσταση στο Χαλέπι «χαοτική».

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα τελευταία χρόνια το Ιντλίμπ ήταν πιο ασφαλές και η ομάδα που ελέγχει την περιοχή παρεμβαίνει λιγότερο στις ζωές των ανθρώπων – σε αντίθεση με το IS, που έχει επιβάλει μια σκληρή ερμηνεία του Ισλάμ.

Ωστόσο, οι κάτοικοι, είπε, εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικοί για την αλλαγή και δεν είναι σίγουροι αν τα πράγματα θα παραμείνουν ίδια.

Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν την Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ για αυθαίρετη κράτηση ακτιβιστών, δημοσιογράφων και άλλων πολιτών που εκφράζουν επικριτικές απόψεις και καταγγέλλουν βασανιστήρια και κακομεταχείριση κρατουμένων. Ο Αλ Τζουλάνι αρνείται αυτές τις κατηγορίες.

—

Αποκλειστικά στο  ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ

Ακολουθείστε στο Χ το  @Valkaniko