Χρόνος Ανάγνωσης: 4 λεπτά

Η δεύτερη από τις συνομιλίες σε μορφή 5+1 για την Κύπρο, η οποία επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ της τουρκικής και της ελληνικής κοινότητας στην Κύπρο, πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη στις 16-17 Ιουλίου υπό την ηγεσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σημειώνει το BBC Türkçe.

Η συνάντηση δεν οδήγησε σε κανένα βήμα για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, ο Γκουτέρες δήλωσε ότι τα μέρη θα συναντηθούν δύο ακόμη φορές μέχρι το τέλος του 2025.

Ο Γκουτέρες δήλωσε ότι «προχωρούν βήμα προς βήμα» για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των μερών για την επίλυση του κυπριακού ζητήματος.

Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η συνάντηση αξιολόγησε την πρόοδο που σημειώθηκε στο πλαίσιο των έξι θεμάτων που καθορίστηκαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη τον Μάρτιο.

Έχει σημειωθεί πρόοδος σε τομείς όπως η σύσταση τεχνικής επιτροπής για πρωτοβουλίες νέων, το περιβάλλον και η κλιματική αλλαγή, η αποκατάσταση νεκροταφείων και η αποναρκοθέτηση.

Ωστόσο, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης και την παραγωγή ηλιακής ενέργειας στην ουδέτερη ζώνη.

Σύμφωνα με τον Γκουτέρες, επιτεύχθηκε συναίνεση για τη δημιουργία μιας συμβουλευτικής δομής για την αύξηση της συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των δύο πλευρών, την ανταλλαγή ιστορικών αντικειμένων, τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και την πρόληψη της ρύπανσης από μικροπλαστικά.

Στη συνάντηση στη Νέα Υόρκη παρευρέθηκαν ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης.

Ο άλλος εγγυητής, το Ηνωμένο Βασίλειο, εκπροσωπήθηκε από τον Στίβεν Ντάουτι, Υπουργό Εξωτερικών για την Ευρώπη και την Αμερική.

Και οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνταν

Ο Τατάρ και ο Χριστοδουλίδης, στις δηλώσεις τους στον Τύπο μετά τη συνάντηση, αλληλοκατηγορήθηκαν για την έλλειψη προόδου.

Ωστόσο, και οι δύο ηγέτες δήλωσαν ότι είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις συνομιλίες.

Ο Τατάρ υποστήριξε ότι τους τελευταίους μήνες έχουν υπάρξει ολοένα και πιο καταπιεστικές πρακτικές εναντίον των Τούρκων που ζουν στην Κύπρο.

«Πολλοί Τουρκοκύπριοι φοβούνται ότι θα συλληφθούν ή θα συλληφθούν εάν περάσουν στη Νότια Κύπρο ή ταξιδέψουν στο εξωτερικό», είπε ο Τατάρ.

Ο Τατάρ είπε ότι το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης μεταξύ των δύο πλευρών δεν έγινε λόγω της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Παρόμοια μηνύματα ήρθαν και από την Άγκυρα

Ο Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσέλι, σημείωσε ότι η τουρκική πλευρά αποδέχτηκε την πρόταση για συμβιβασμό σχετικά με το άνοιγμα των συνοριακών πυλών και πρόσθεσε:

«Ωστόσο, η πρόταση νέων όρων από την ελληνοκυπριακή πλευρά σε κάθε στάδιο, η αδυναμία της να τηρήσει τις υποσχέσεις της και η επιμονή της να επανεξετάσει ορισμένες μη αποδεκτές προτάσεις που επαναλαμβάνει εδώ και χρόνια έχουν καταστήσει αδύνατη την επίτευξη συμπεράσματος».

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας,Χριστοδουλίδης, απέδωσε την αποτυχία να υπάρξουν καλύτερα αποτελέσματα από τη συνάντηση της Νέας Υόρκης στην έλλειψη της απαραίτητης πολιτικής βούλησης.

Ο Ελληνοκύπριος ηγέτης σημείωσε ότι ο κύριος στόχος είναι η επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό και ότι παρατηρούνται μικρές αλλά σημαντικές εξελίξεις προς αυτόν τον στόχο, έστω και βήμα προς βήμα.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας υποστήριξε ότι είχαν προτείνει την εφαρμογή ενός διαδρόμου διέλευσης καθώς και νέων συνοριακών πυλών, αλλά η τουρκική αντιπροσωπεία δεν το είχε αποδεχτεί.

Πρόσθεσε, ότι εκτός από αυτά τα ζητήματα, υπέβαλαν πέντε νέες προτάσεις στο πλαίσιο των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, οι οποίες όμως δεν έγιναν δεκτές

Ο Φιντάν και ο Χριστοδουλίδης συναντήθηκαν για μία ώρα

Μια άλλη αξιοσημείωτη εξέλιξη στις δεύτερες συνομιλίες διευρυμένης σύνθεσης ήταν η κατ’ ιδίαν συνάντηση που φέρεται να πραγματοποιήθηκε μεταξύ του Υπουργού Εξωτερικών Φιντάν και του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ελληνικό τύπο, ο Φιντάν και ο Χριστοδουλίδης συναντήθηκαν μετά από δείπνο που παρέθεσε ο Γκουτέρες στις 16 Ιουλίου.

Ο ελληνοκυπριακός Τύπος σημειώνει ότι στη συνάντηση των δύο ηγετών συζητήθηκαν κυρίως οι σχέσεις Τουρκίας- ΕΕ.

Η Κυπριακή Δημοκρατία, πλήρες μέλος της ΕΕ, εμποδίζει την Τουρκία, η οποία έχει καθεστώς υποψήφιας χώρας, σε πολλούς τομείς, ιδίως στη διαδικασία ένταξης.

Το γεγονός ότι η Κύπρος θα αναλάβει την προεδρία της ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2026 καθιστά ακόμη πιο σημαντικό το χρονοδιάγραμμα της συνάντησης Φιντάν-Χριστοδουλίδη.

Δεν υπήρξε καμία επιβεβαίωση ή διάψευση από την Άγκυρα σχετικά με την υποτιθέμενη συνάντηση του Φιντάν με τον Χριστοδουλίδη.

Θα επανεκκινήσουν οι διαπραγματεύσεις;

Κύριος στόχος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Γκουτέρες είναι η αναβίωση της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού, η οποία έχει ανασταλεί από το 2017.

Η Κυπριακή Δημοκρατία, η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο τάσσονται υπέρ της καθίσματος των μερών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατό για μια μόνιμη λύση στο πλαίσιο των παραμέτρων του ΟΗΕ.

Οι παράμετροι του ΟΗΕ προβλέπουν ότι τα μέρη στο νησί θα καταλήξουν σε μια δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδιακή λύση.

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία και η τουρκική διοίκηση στο νησί σημειώνουν ότι οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν υπό το πρίσμα αυτών των παραμέτρων στις διαπραγματεύσεις του 2004 και του 2017, αλλά δεν επιτεύχθηκαν αποτελέσματα και, ως εκ τούτου, δεν θα διαπραγματεύονται με μορφή διαφορετική από μια λύση δύο κρατών από τώρα και στο εξής.

Επαναλαμβάνοντας την ίδια θέση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στη Νέα Υόρκη, ο Τατάρ δήλωσε: «Εάν πρόκειται να ξεκινήσει μια νέα και επίσημη διαδικασία διαπραγμάτευσης, αυτή η διαδικασία θα πρέπει να διεξαχθεί με βάση τα γεγονότα επί τόπου και με μια προσέγγιση που προσεγγίζει τα μέρη με ισότητα, δικαιοσύνη και σεβασμό».

BBC Türkçe

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog