Το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι η Άγκυρα θα πρέπει να ενημερωθεί και η διαδικασία να συντονιστεί εκ των προτέρων πριν από την υλοποίηση του έργου υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας που θα τοποθετηθεί μεταξύ της Κρήτης και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Για πρώτη φορά, η δήλωση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας τόνισε ότι οι δραστηριότητες τοποθέτησης καλωδίων δεν θα επιτρέπονταν εάν αυτό δεν γινόταν.
Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία είχαν προτείνει για πρώτη φορά το έργο του Διασυνδετήριου Αγωγού της Μεγάλης Θάλασσας (GSI) το 2012, αλλά δεν μπόρεσαν να το υλοποιήσουν λόγω προβλημάτων με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο και οικονομικών λόγων.
Και οι δύο χώρες θέλουν να κάνουν το πρώτο βήμα στο έργο και να ξεκινήσουν τις εργασίες τοποθέτησης καλωδίων πριν από το τέλος του έτους.
Το σχέδιο είναι η σύνδεση της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων που θα ξεκινούν από την Κρήτη, καλύπτοντας έτσι τις ενεργειακές ανάγκες του νησιού με πιο βιώσιμο και φθηνότερο τρόπο.
Μετά την τοποθέτηση της γραμμής μήκους 898 χιλιομέτρων, το έργο προβλέπει επίσης την επέκτασή της στο Ισραήλ με καλωδιακή γραμμή μήκους 1.200 χιλιομέτρων.
Η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ ανακοίνωσαν δημόσια τη συμφωνία τους επί του θέματος το 2019.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει επίσης δεσμευτεί να διαθέσει 658 εκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη του έργου, το οποίο αναμένεται να κοστίσει περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Μετά από πρόσφατες συζητήσεις μεταξύ Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας, αποφασίστηκε η αναβίωση του GSI (Great Sea Interconnector) και μια γαλλική εταιρεία συμπεριλήφθηκε στο έργο για να αποφευχθούν διπλωματικά προβλήματα με την Τουρκία.
Το γαλλικό επενδυτικό fund Meridiam απέκτησε πλειοψηφικό ποσοστό 66% στο έργο σε δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο.
Ελληνικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι οι εργασίες τοποθέτησης καλωδίων αναμένεται να εκτελεστούν από το πλοίο Nexans Electra, με νορβηγική σημαία, το οποίο ανήκει στην γαλλική εταιρεία Nexans.
Τι λέει η Άγκυρα;
Η πρώτη δήλωση από την Άγκυρα σχετικά με το έργο, το οποίο έχει τεθεί ολοένα και περισσότερο στην επιφάνεια από Έλληνες και Κύπριους αξιωματούχους πρόσφατα, προήλθε από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας την 1η Οκτωβρίου.
Σε δήλωση που έγινε σε απάντηση σε ερώτηση επί του θέματος κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, αναφέρθηκε: «Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, οποιεσδήποτε δραστηριότητες τοποθέτησης καλωδίων/αγωγών ή επιστημονικής έρευνας που θα πραγματοποιηθούν στην υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με τη χώρα μας, η οποία είναι παράκτιο κράτος».
Η Τουρκία υπέγραψε συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης με την τουρκική διοίκηση στην Κατεχόμενη Κύπρο το 2011 και με τη Λιβύη το 2019.
Η τελευταία ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας υπενθύμισε ότι ο χάρτης της υφαλοκρηπίδας, που διαμορφώθηκε σύμφωνα με αυτές τις συμφωνίες, δηλώθηκε στα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ).
Η δήλωση τόνισε επίσης ότι η Τουρκία «δεν θα επιτρέψει καμία μη εξουσιοδοτημένη δραστηριότητα στην υφαλοκρηπίδα της».
Το κράτος που ανακηρύχθηκε μονομερώς από τους Τουρκοκύπριους στο βόρειο τμήμα του νησιού το 1983 ( ως ‘Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου’) που βρίσκεται υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή, δεν αναγνωρίζεται από καμία άλλη χώρα εκτός από την Τουρκία.
Το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας κάλεσε την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία να απόσχουν από «προκλητικές» ενέργειες.
Η Τουρκία και η Ελλάδα αντιμετώπισαν σημαντικές εντάσεις σχετικά με περιοχές κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο το 2019 και το 2020.
Μετά τη συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη, η Ελλάδα υπέγραψε επίσης συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο.
Θα υπάρξει συντονισμός με την Τουρκία;
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εξελίξεις σχετικά με το έργο GSI λαμβάνουν χώρα σε μια περίοδο που οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας έχουν επιδεινωθεί εκ νέου.
Η Τουρκία κατηγορεί την Ελλάδα ότι παραβιάζει τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947 στρατιωτικοποιώντας τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Η Άγκυρα είναι επίσης ανήσυχη για τις πρόσφατες συμφωνίες ασφαλείας της Ελλάδας με το Ισραήλ.
Η Ελλάδα κατηγορεί την Τουρκία ότι δεν αναγνωρίζει την κυριαρχία των ελληνικών νησιών στο Ανατολικό Αιγαίο και υποστηρίζει ότι η ανακηρυχθείσα υφαλοκρηπίδα της Άγκυρας παραβιάζει την υφαλοκρηπίδα αρκετών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης.
Η Ελλάδα και η ΕΕ υποστηρίζουν ότι η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που υπέγραψε η Τουρκία με τη Λιβύη το 2019 είναι άκυρη και παραβιάζει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Τουρκία δεν υπέγραψε αυτήν τη σύμβαση, η οποία χρονολογείται από το 1982 και τέθηκε σε ισχύ το 1984.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν υπήρχε ανάγκη για έγκριση από την Τουρκία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ελληνικό τύπο, η Ελλάδα ενδέχεται να εκδώσει NAVTEX (σύστημα θαλάσσιων επικοινωνιών) απευθυνόμενη σε όλα τα παράκτια κράτη, αντί να επικοινωνήσει απευθείας με την Τουρκία.
Συνεπώς, σημειώνεται ότι η Τουρκία θα ενημερωθεί εκ των προτέρων, αλλά δεν θα ζητηθεί η έγκρισή της.
Σύμφωνα με τον ελληνικό τύπο, η πορεία του έργου ενδέχεται να αλλάξει;
Σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ελληνικό τύπο, τα οποία δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα, η Ελλάδα και η Γαλλία εξετάζουν το ενδεχόμενο να κάνουν μικρές προσαρμογές στη διαδρομή του έργου.
Σε αυτήν την περίπτωση, η είσοδος θα απαγορεύεται στην περιοχή που καλύπτεται από το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ-Κας, το οποίο η Τουρκία ανακήρυξε στις 15 Αυγούστου.
Το θαλάσσιο εθνικό πάρκο που έχει ανακηρυχθεί από την Τουρκία καλύπτει έκταση περίπου 2,2 εκατομμυρίων εκταρίων.
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ-Κας, το οποίο χαρακτηρίζει «παράνομο», εκτείνεται πέρα από τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας.
Εάν η Αθήνα αναγνωρίσει την αλλαγή πορείας ή ενημερώσει την Άγκυρα, θα έχει ουσιαστικά αποδεχτεί την υφαλοκρηπίδα που έχει ανακηρύξει η Τουρκία.
Αναφέρεται ότι η Ελλάδα ως εκ τούτου δεν επιθυμεί να προβεί σε ένα τέτοιο βήμα.
Ωστόσο, αναφέρεται ότι στις πρόσφατες εντατικές συζητήσεις της με την Ελλάδα, η Γαλλία έχει προτείνει ορισμένες φόρμουλες για να αποτρέψει το έργο GSI από το να δημιουργήσει νέες και πιο σοβαρές εντάσεις με την Τουρκία, και ότι η αλλαγή πορείας είναι μία από αυτές τις φόρμουλες.
Συνάντηση για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης στην Αθήνα
Εν μέσω των συνεχιζόμενων εντάσεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, ανακοινώθηκε ότι στρατιωτικοί αξιωματούχοι και από τις δύο χώρες θα πραγματοποιήσουν συνομιλίες στην Αθήνα από τις 7 έως τις 9 Οκτωβρίου για να συζητήσουν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Το Εθνικό Πανεπιστήμιο Άμυνας θα επισκεφθεί την Ελληνική Σχολή Εθνικής Άμυνας στο πλαίσιο του Σχεδίου Εφαρμογής Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης Τουρκίας-Ελλάδας.
Τα υπουργεία Άμυνας και των δύο χωρών εφαρμόζουν ένα σχέδιο μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης για την αποτροπή ξαφνικών κρίσεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, ιδίως στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο Θάλασσα, για την εξάλειψη των αβεβαιοτήτων σχετικά με τις στρατιωτικές προθέσεις και των δύο πλευρών και για τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Η Τουρκία και η Ελλάδα ανακοίνωσαν τη Διακήρυξη των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2023, δεσμεύοντας να αποφύγουν τις εντάσεις στο Αιγαίο Πέλαγος.
BBC Türkçe
—
About the Author
Discover more from Echedoros.blog
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
