Σημαντικό το πακέτο 1 δισ. στην υπογραφή της συμφωνίας Κύπρου – Λιβάνου

Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης (αριστερά) χειραψία με τον Πρόεδρο του Λιβάνου Τζόζεφ Αούν

Μετά την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, η Κυπριακή Δημοκρατία και ο Λίβανος υπέγραψαν επίσης τη συμφωνία Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

Αναφέρεται ότι η προσφορά πακέτου βοήθειας ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ από την Κυπριακή Δημοκρατία προς τον Λίβανο κατά τη διάρκεια της προεδρίας της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η οποία θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2026, ήταν σημαντική για την υπογραφή αυτών των συμφωνιών.

Η Τουρκία αντέδρασε στη συμφωνία με το σκεπτικό ότι ήταν αντίθετη με τα συμφέροντα της τουρκοκυπριακής κοινότητας, παρόλο που δεν είχε καμία σχέση με τη θαλάσσια δικαιοδοσία της.

Ένα νέο βήμα που αλλάζει τις ισορροπίες όσον αφορά τον καθορισμό των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία έρχεται ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο με τα πλούσια αποθέματα υδρογονανθράκων της, έχουν κάνει η Κυπριακή Δημοκρατία και ο Λίβανος.

Οι δύο χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), την οποία συμφώνησαν το 2017, σε τελετή που πραγματοποιήθηκε στη Βηρυτό στις 26 Νοεμβρίου.

Στην τελετή παρευρέθηκαν ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο Πρόεδρος του Λιβάνου, Τζόζεφ Αούν.

Ένα μήνα νωρίτερα, στις 23 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση του Λιβάνου ανακοίνωσε την επικύρωση της συμφωνίας οριοθέτησης θαλάσσιας δικαιοδοσίας που επιτεύχθηκε μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Λιβάνου το 2007.

Με αυτά τα δύο βήματα, η Κυπριακή Δημοκρατία ολοκλήρωσε την οριοθέτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της και τις συμφωνίες ΑΟΖ με μια ακόμη παράκτια χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Μιλώντας στην τελετή, ο Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι αυτές οι συμφωνίες, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και 20 χρόνια, αποτελούν ένα στρατηγικά σημαντικό και ιστορικό σημείο καμπής.

«Εμείς, ως Κύπρος και Λίβανος, στέλνουμε ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα ότι θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης και του αμοιβαίου σεβασμού, με βάση το διεθνές δίκαιο, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και, φυσικά, τις σχέσεις καλής γειτονίας», είπε.

Ο Κύπριος ηγέτης δήλωσε ότι μετά την υπογραφή αυτών των συμφωνιών, οι οποίες είχαν καθυστερήσει για πολλά χρόνια, ήρθε η ώρα να διερευνηθούν ποια συγκεκριμένα βήματα θα μπορούσαν να ληφθούν και ότι τα μέρη θα εργαστούν προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Πρόεδρος του Λιβάνου Αούν σημείωσε επίσης ότι μετά τις συμφωνίες, οι δύο χώρες θα είναι σε θέση να προωθήσουν νέα έργα σε πολλούς τομείς, ιδίως στην ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Λιβάνου, αυτά τα έργα μπορεί να περιλαμβάνουν τομείς όπως η κοινή άμυνα, η ασφάλεια και η έρευνα και διάσωση.

Ο Αούν, ο οποίος έστειλε μήνυμα στην Τουρκία λέγοντας: «Η συνεργασία μας δεν στοχεύει κανέναν, ούτε αποκλείει κανέναν», σημείωσε ότι στόχος τους είναι αυτή η συμφωνία να αποτελέσει τη βάση για τη διεθνή συνεργασία στην περιοχή.

Αντιδρούν η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι

Παρά τη δήλωση του Προέδρου του Λιβάνου ότι «δεν αποκλείει κανέναν», η συμφωνία προκάλεσε κριτική τόσο από την Τουρκία όσο και από την διοίκηση των Τουρκοκυπρίων στο κατεχόμενο από τον τουρκικό στρατό τμήμα της Κύπρου.

Απαντώντας σε ερώτηση, ο Τουρκοκύπριος πολιτικός, Οντζού Κετσέλι, δήλωσε στις 27 Νοεμβρίου ότι η Κυπριακή Δημοκρατία «αγνοεί τους Τουρκοκύπριους», οι οποίοι αποτελούν το κυρίαρχο ισότιμο στοιχείο του νησιού, στις συμφωνίες που έχει υπογράψει από το 2003.

Ο Κετσέλι δήλωσε: «Θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε ότι η σημερινή διοίκηση δεν αντιπροσωπεύει ολόκληρο το νησί και δεν έχει την εξουσία να λαμβάνει τέτοιες αποφάσεις που αφορούν ολόκληρο το νησί».

Ο εκπρόσωπος επεσήμανε ότι η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιας δικαιοδοσίας που υπέγραψαν η Κυπριακή Δημοκρατία και ο Λίβανος εμπίπτει εκτός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, την οποία η Δημοκρατία της Τουρκίας καταχώρησε στον ΟΗΕ το 2020, αλλά ότι το ζήτημα αφορά τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων.

Η τουρκοκυπριακή διοίκηση δήλωσε επίσης σε ανακοίνωσή της ότι η εν λόγω συμφωνία είναι άκυρη και ότι θα συνεχίσει να αντιτίθεται σε πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων.

Η Τουρκία κατηγορεί την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα ότι ενεργούν μαξιμαλιστικά στην Ανατολική Μεσόγειο και ότι αποκλείουν την Τουρκία, μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στη Μεσόγειο, από τη διαδικασία μέσω του Φόρουμ EastMed που δημιούργησε με το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Η ΕΕ θα παράσχει βοήθεια 1 δισεκατομμυρίου ευρώ στον Λίβανο

Η Τουρκία ασκεί εδώ και καιρό έντονη πίεση στη Βηρυτό για να αποτρέψει την έναρξη ισχύος της συμφωνίας που υπογράφηκε μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Λιβάνου το 2007.

Η πίεση της Άγκυρας, καθώς και τα μακροχρόνια εσωτερικά πολιτικά προβλήματα του Λιβάνου και η ολοένα και πιο πολωμένη πολιτική ζωή, καθυστέρησαν την επικύρωση της συμφωνίας που υπογράφηκε με την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η διαδικασία που έκανε την οικονομική και πολιτική κατάσταση για τον Λίβανο ακόμη πιο δύσκολη ξεκίνησε με την τεράστια έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού το 2020.

Αυτή η κατάσταση στον Λίβανο, ο οποίος αντιμετώπισε βαθιά οικονομικά προβλήματα που προκλήθηκαν από την έκρηξη και διατήρησε το κρατικό του σύστημα σε λειτουργία μόνο με βοήθεια από τη Δύση, οδήγησε σε σχόλια ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δημιούργησε ένα κατάλληλο περιβάλλον για την επικύρωση των δύο συμφωνιών που συμφωνήθηκαν το 2007 και το 2017.

Νέα στον κυπριακό τύπο δείχνουν ότι η Κύπρος έχει αυξήσει τις πρωτοβουλίες της, ειδικά μετά την εκλογή του Τζόζεφ Αούν ως προέδρου τον Ιανουάριο του 2025, και χρησιμοποιεί την προεδρία της ΕΕ, η οποία θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου, προς αυτή την κατεύθυνση.

Σημειώνεται επίσης ότι το πρώτο πακέτο των 500 εκατομμυρίων ευρώ από τη βοήθεια του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ που θα παράσχει η ΕΕ στον Λίβανο αναμένεται να καταβληθεί σύντομα και ότι η Κυπριακή Δημοκρατία προτίθεται να αναπτύξει περαιτέρω τις σχέσεις μεταξύ Λιβάνου και ΕΕ κατά τη διάρκεια της προεδρίας της.

Έπεται το «διασυνδεδεμένο σύστημα»

Μετά την ολοκλήρωση των συμφωνιών, αναμένεται να επιταχυνθεί η δημιουργία του διασυνδεδεμένου συστήματος που συνδέει την Κυπριακή Δημοκρατία και τον Λίβανο.

Ένα διασυνδεδεμένο σύστημα σημαίνει ότι πολλά ηλεκτρικά δίκτυα είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους για να σχηματίσουν ένα κοινό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σημειώνεται ότι η Κύπρος και ο Λίβανος, οι οποίες έχουν υποβάλει αίτηση στην Παγκόσμια Τράπεζα για χρηματοδότηση του έργου, στοχεύουν στην προσέλκυση συμμετοχής από τρίτα μέρη, ιδίως από χώρες του Κόλπου.

Ο Πρόεδρος του Λιβάνου Αούν δήλωσε ότι μετά την οριστικοποίηση της συμφωνίας οριοθέτησης της θαλάσσιας δικαιοδοσίας, ο Λίβανος θα ξεκινήσει τη διαδικασία αδειοδότησης για την εξερεύνηση, την εξόρυξη και την οικονομική αξιολόγηση των ενεργειακών του αποθεμάτων.

Σημειώνεται ότι αμερικανικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή για αποθέματα υδρογονανθράκων που ανήκουν στο Ισραήλ και την Κύπρο ενδιαφέρονται επίσης για πιθανούς πόρους στα ανοικτά των ακτών του Λιβάνου.

Η Ουάσινγκτον, η οποία έχει διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην επίλυση της μακροχρόνιας σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, αναφέρεται επίσης ότι υποστηρίζει τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών σε διαδικασίες που σχετίζονται με τα λιβανέζικα αποθέματα.

BBCnews

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog