Ρήσος, ο Έλλην Βασιλιάς της Θράκης

Η εικόνα είναι δημιουργημένη μέσω AI (Τεχνητή Νοημοσύνη) βασισμένη σε απεικόνιση του Ρήσου πάνω σε απουλιανή ερυθρόμορφη αγγειογραφία (Πηγή: commons.wikimedia.org)

Αποστολία Κ. Λάππα,
Μαθήτρια Γ΄ Γυμνασίου

Ο Ρήσος ήταν Έλληνας^[1] ήρωας του Τρωικού Πολέμου και Βασιλιάς της ενδοχώρας της Θράκης^[2]. Ήταν ένα από τα τέσσερα παιδιά του Στρυμόνος^[3] ή του Ηιoνέα^[4] και της Μούσας Τερψιχόρης ή της Κλειούς ή της Ευτέρπης ή της Καλλιόπης.

Αδέρφια του ήταν ο Βράγγας, ο Όλυνθος και η Τειρίνη^[5]. Όταν εκείνος γεννήθηκε, η Μούσα μητέρα του ένιωθε ντροπή μπροστά στις αδερφές της και γι’ αυτό τον λόγο, τον έριξε στα νερά του ποταμού Παλαιστίνου^[6]. Από εκείνον μεταφέρθηκε στις Νύμφες, οι οποίες και τον ανέθρεψαν^[7].

Όταν ο Ρήσος μεγάλωσε, κατόρθωσε μετά από πολλές νικηφόρες μάχες και με την βοήθεια του Έκτορος, να γίνει Βασιλιάς της Θράκης^[8]. Αργότερα, διεξήγαγε πολεμικές εκστρατείες σε διάφορα μέρη^[9].

Μία ημέρα, μαθαίνοντας για το κλέος της Αργανθώνης από την Κίο της Βιθυνίας, θέλησε να την συναντήσει. Εκείνη, όμως, δεν δέχτηκε να τον δει, καθώς απέφευγε τις συναναστροφές με ανθρώπους. Τότε, ο Ρήσος σεβόμενος το κάλλος, την αρετή και το αξίωμά της δεν μεταχειρίσθηκε βία. Γνωρίζοντας ότι η Αργανθώνη είχε ως συνήθεια να πηγαίνει μόνη της για κυνήγι στα όρη, της είπε ότι είχε και αυτός την ίδια συνήθεια και γι’ αυτό θα ήθελε να πηγαίνει για κυνήγι μαζί της.

Αυτή η εικόνα, που έδειξε ο Ρήσος, έπεισε την Αργανθώνη και με αυτό τον τρόπο πήγαιναν σε κυνήγι μαζί για πολύ καιρό. Τελικά, εκείνη τον ερωτεύτηκε και του ζήτησε επίμονα να γίνει νόμιμη σύζυγός του^[10]. Μετά από αυτό, παντρεύτηκαν και απέκτησαν δύο γιους, τον Θύνο και τον Μυσό^[11].

Αργότερα, όταν ξέσπασε ο Τρωικός πόλεμος, ο Ρήσος έλαβε πρόσκληση για βοήθεια από τους Τρώες. Παρ’ όλες τις ικεσίες της Αργανθώνης να μείνει κοντά της και τις συμβουλές της μητέρας του η οποία ήξερε τι έμελλε να του συμβεί, εκείνος αποδέχτηκε αυτή την πρόσκληση και συγκέντρωσε Στρατό για αυτό τον σκοπό^[12].

Σύμφωνα με τον Ευριπίδη, ο Ρήσος ήταν έτοιμος να ταξιδέψει προς την Τροία, αλλά τότε επιτέθηκε ο γειτονικός λαός της Σκυθίας στην ακτή του Εύξεινου Πόντου και γι αυτό αναγκάστηκε να αναβάλει το ταξίδι του. Αφού τους νίκησε, αναχώρησε για την Τροία τον δέκατο χρόνο του Τρωικού Πολέμου.

Μόλις έφθασε την νύχτα εκεί, παρουσιάστηκε στον Έκτορα, ο οποίος και τον καλωσόρισε. Ύστερα, ο τελευταίος του υπενθύμισε πόσο είχε συνδράμει την άνοδό του στον θρόνο της Θράκης και τον επέπληξε για την καθυστέρηση τόσων χρόνων να έλθει στην Τροία για να τον βοηθήσει.

Ο Ρήσος του διηγήθηκε τα γεγονότα που εμπόδισαν την έγκαιρη αναχώρησή του από την Θράκη. Έπειτα, του υποσχέθηκε ότι θα συντρίψει τους Αχαιούς σε λιγότερο από μία μέρα και θα απαλλάξει τους Τρώες από τις συμφορές του πολέμου^[13].

Κατόπιν όλων αυτών, οι Θράκες έπεσαν να κοιμηθούν, έχοντας δίπλα τους τα όπλα και τα άρματά τους, καθώς ήταν κουρασμένοι από το μακρινό ταξίδι και όντας σίγουροι για την νίκη της επόμενης ημέρας.

Σύμφωνα με τον Όμηρο, την ίδια νύχτα, οι Αχαιοί έστειλαν ως κατασκόπους τον Διομήδη^[14] και τον Οδυσσέα^[15] για να παρακολουθήσουν το αντίπαλο στρατόπεδο. Στην πορεία τους, αντιλήφθηκαν τον Τρώα Δόλωνα, ο οποίος, με εντολή του Έκτορα κατευθυνόταν προς το στρατόπεδο των Αχαιών, για να μάθει τα σχέδιά τους. Αυτοί τον συνέλαβαν με σκοπό να μάθουν πληροφορίες για τους Τρώες. Ο Δόλωνας τους είπε όσα ήθελαν και τους πρότεινε να επιτεθούν στους νεοαφιχθέντες Θράκες. Επίσης, τους πληροφόρησε ότι ο βασιλιάς τους Ρήσος έχει τα πιο γρήγορα και πιο όμορφα άλογα, και άρμα του φτιαγμένο από χρυσό και ασήμι.

Έπειτα, ο Διομήδης σκότωσε τον Δόλωνα και κατόπιν σχετικής προτροπής της Αθηνάς, προχώρησε με τον Οδυσσέα στο στρατόπεδο των Θρακών. Εκεί ο Οδυσσέας πήρε τα ξακουσμένα άλογα του Ρήσου, ενώ ο Διομήδης σκότωσε δώδεκα Θράκες^[16]. Στην συνέχεια, ο τελευταίος σκότωσε και τον ίδιο τον Ρήσο^[17]. Μάλιστα, θέλησε να σκότωσει όλους τους Θράκες αλλά η Αθηνά επενέβη και τους πατρότρυνε να επιστρέψουν στο στρατόπεδό τους, προκειμένου να μην τους αντιληφθούν οι Τρώες. Εκείνοι υπάκουσαν.^[18]

Ο ηνίοχος του Ρήσου ανήγγειλε αυτή την είδηση στον Έκτορα. Την επόμενη ημέρα, οι Τρώες και η Μούσα μητέρα του θρήνησαν τον Ρήσο. Η Αργανθώνη, μόλις έμαθε τον θάνατό του, απεβίωσε από ασιτία^[19], ενώ ο πατέρας του Στρυμών, λόγω της θλίψης του, έπεσε στον ποταμό Παλαιστίνο, ο οποίος έκτοτε έλαβε το όνομά του^[20]. Αργότερα, σύμφωνα με τον Πολύαινο, ο Αθηναίος στρατηγός Άγνωνας διέταξε να μεταφέρουν και να θάψουν τα οστά του Ρήσου στην όχθη αυτού του ποταμού, προκειμένου να ιδρυθεί η Αμφίπολη^[21].

Αποστολία Κ. Λάππα,
26 Φεβρουαρίου 2026

Βιβλιογραφία

1. Ελληνική Μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014.
2. Ευριπίδης Ρήσος, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2008.
3. Ομήρου Ιλιάδα, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Τόμος Β΄, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2001.
4. Παρθενίου, «Ερωτικά» Παθήματα, Μετάφραση: Ευάγγελος Αδάμος – Σταύρος Γκιργκένης, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2008.
5. Πλουτάρχου, Ηθικα: Περί ποταμών.
6. Πολυαίνου Στρατηγήματα, Εν Παρισίοις εκ της Τυπογραφίας Ι. Μ. Εβεράρτου, ᾼΩΘ (1809).
7. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Δ΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015.
8. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015.

Παραπομπές

1.  Αχαιοί και Τρώες ήσαν Έλληνες. Τα ομηρικά έπη δεν αναφέρουν τους τελευταίους ως μη Έλληνες, αλλά το αντίθετο. Οι συνομιλίες μεταξύ Αχαιών και Τρώων, αλλά και συμμάχων των τελευταίων δείχνει ότι όλοι μιλούσαν την Ελληνική γλώσσα, είχαν κοινή θρησκεία και κοινά ήθη και έθιμα. Άλλωστε, αυτό το δείχνουν και οι συγγένειες που είχαν με τους βασιλικούς οίκους των Αχαιών, αλλά και τα ίδια ονόματά τους. Επίσης, ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσέας αναφέρει σχετικώς με τους Τρώες: «Ὅτι δὲ καὶ τὸ τῶν Τρώων ἔθνος Ἑλληνικὸν ἐν τοῖς μάλιστα ἦν, ἐκ Πελοποννήσου ποτὲ ὡρμημένον, εἴρηται μὲν καὶ ἄλλοις τισὶ πάλαι, λεχθήσεται δὲ καὶ πρὸς ἐμοῦ δι’ ὀλίγων…» (Το ότι και η φυλή των Τρώων είναι Ελληνική, με καταγωγή από την Πελοπόννησο έχει λεχθεί και από τους άλλους παλαιότερα…) Διονυσίου Ἁλικαρνασσέως «Ρωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία», βιβλίο Α’, κεφ.LXI. Συνεχίζει λέγοντας ότι: «τὸ Τρωϊκὸν γένος Ἑλληνικὸν ἀρχῆθεν ἦν…» (το γένος των Τρώων ήταν εξ αρχής Ελληνικό) Διονυσίου Ἁλικαρνασσέως «Ρωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία», βιβλίο Α’, κεφ.LXII.
2.  Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 162.
3.  Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Δ΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 179.
4.  Ομήρου Ιλιάδα, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Τόμος β’, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2001, σελ. 523.
5.  ο. π.
6.  Παλαιότερο όνομα του ποταμού Στρυμόνος. Είχε ονομασθεί έτσι από τον γιο του Ποσειδώνα Παλαιστίνο, ο οποίος έπεσε στον συγκεκριμένο ποταμό (που τότε λεγόταν Κόνοζος) λόγω της θλίψης του για την απώλεια των σωματοφυλάκων του σε πόλεμο εναντίον γειτονικών φυλών. Πλουτάρχου, Περί ποταμών, 11.1.
7.  Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 83.
8.  ο. π.
9.  Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 214.
10.  ο. π., σελ. 215.
11.  Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 80.
12.  ο. π., σελ. 83.
13.  Ευριπίδης Ρήσος, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2008, σελ. 123.
14.  Ο Διομήδης ήταν γιός του Τυδέα και Βασιλιάς του Άργους. Ανήκε στην γενιά των Επιγόνων οι οποίοι, αφού κυρίεψαν την Θήβα, συμμετείχαν στον Τρωικό πόλεμο στο πλευρό των Αχαιών. Συγκεκριμένα ο Διομήδης συμμετείχε εκεί, με ογδόντα καράβια.
15.  Ο Οδυσσέας ήταν γιός του Λαέρτη και Βασιλιάς της Ιθάκης. Φημιζόταν για την πονηριά και την εξυπνάδα του. Συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο στο πλευρό των Αχαιών. Μάλιστα, ήταν αυτός που επινόησε τον Δούρειο Ίππο.
16.  Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 80.
17.  Σχετικώς με τον θάνατο του Ρήσου υπάρχει και άλλη εκδοχή, η οποία υποστηρίζει ότι ο Ρήσος πρόλαβε να μπει στην μάχη, στο πλευρό των Τρώων και εν τέλει, φονεύθηκε από το κοντάρι του Διομήδη, κοντά σε έναν ποταμό, ο οποίος από τότε έλαβε το όνομά του. ο. π.
18.  Ομήρου Ιλιάδα, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Τόμος β’, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2001, σελ. 521-527.
19.  Παρθενίου, «Ερωτικά» Παθήματα, Μετάφραση: Ευάγγελος Αδάμος – Σταύρος Γκιργκένης, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2008, 36.1-5.
20.  Πλουτάρχου, Περί ποταμών, 11.1.
21.  Πολυαίνου Στρατηγήματα, Εν Παρισίοις εκ της Τυπογραφίας Ι. Μ. Εβεράρτου, ᾼΩΘ (1809), σελ. 212-213.