Χρόνος Ανάγνωσης: 3 λεπτά

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (αριστερά) και ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ποζάρουν για φωτογραφία στον Ναό του Ουρανού στις 14 Μαρτίου

Πραγματοποιήθηκε η « Συνάντηση Σi-Τραμπ» μεταξύ των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας

Στην ομιλία του , ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έθεσε τρία ερωτήματα στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Το πρώτο ερώτημα ήταν αν η Κίνα και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ξεπεράσουν την «Παγίδα του Θουκυδίδη» και να δημιουργήσουν ένα μοντέλο σχέσεων μεγάλων δυνάμεων. Τι ακριβώς είναι, λοιπόν, η «Παγίδα του Θουκυδίδη»;

Ο όρος «Παγίδα του Θουκυδίδη» έγινε ευρέως γνωστός χάρη στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, Γκράχαμ Άλισον.

Επινόησε τον όρο γύρω στο 2011 και ανέπτυξε σημαντικά την έννοια στο βιβλίο του του 2017 με τίτλο «Destined for War; Can the US and China Avoid the Thucydides Trap?».

Ο Άλισον ανέφερε συγκεκριμένα το ζήτημα της Ταϊβάν στο βιβλίο, εκφράζοντας την ανησυχία του ότι το ζήτημα των Στενών της Ταϊβάν θα μπορούσε να γίνει η αφορμή για έναν πόλεμο μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.

Καθώς η συνάντηση Τραμπ-Σι πραγματοποιήθηκε στις 14, ο Άλισον έδωσε επίσης συνέντευξη στο CNBC.

Επεσήμανε ότι ο Σι Τζινπίνγκ έχει αντιμετωπίσει εδώ και καιρό πιέσεις για την ενοποίηση της Ταϊβάν, αλλά τόσο ο Τραμπ όσο και ο Σι κατ’ ιδίαν δεν επιθυμούν πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και αναγνωρίζουν ότι η διατήρηση της εχθρότητας αναπόφευκτα θα επιδεινώσει τις σχέσεις. Ως εκ τούτου, δεν θα επιτρέψουν προκλήσεις από τρίτα μέρη, όπως το ζήτημα της Ταϊβάν.

Ο Τραμπ και ο Σι έχουν συζητήσει αυτό το θέμα κατ’ ιδίαν και ο Τραμπ αποκάλυψε ότι ο Σι Τζινπίνγκ εγγυήθηκε «καμία στρατιωτική δράση κατά της Ταϊβάν κατά τη διάρκεια της θητείας του».

Και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι αυτό το ζήτημα θα επιλυθεί σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ο Άλισον είπε ότι πιστεύει ότι εκτός εάν η Ταϊβάν προβεί σε σοβαρή πρόκληση, η πιθανότητα η Κίνα να αποκλείσει την Ταϊβάν φέτος είναι μικρότερη από 1%.

Στο βιβλίο του ‘Destined for War/ Προορισμένοι για πόλεμο;’, ο Άλισον αναλύει ιστορικές περιπτώσεις μεταβάσεων ισχύος και διαπιστώνει ότι μια ανερχόμενη μεγάλη δύναμη αναπόφευκτα θα αμφισβητήσει μια υπάρχουσα μεγάλη δύναμη και η υπάρχουσα μεγάλη δύναμη αναπόφευκτα θα απαντήσει σε αυτήν την απειλή.

Η σύγκρουση μεταξύ των δύο συχνά καταλήγει σε πόλεμο και αυτή η έννοια μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να εξηγήσει την τρέχουσα σχέση ΗΠΑ-Κίνας.

Η σύγκρουση Αθήνας – Σπάρτης

Ο Άλισον ξεκινά αναφέροντας το παράδειγμα της σύγκρουσης μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης στην *Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου* του Θουκυδίδη, που γράφτηκε τον πέμπτο αιώνα π.Χ.

Επισημαίνει ότι, στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής, λόγω των περιορισμών του γεωργικού πολιτισμού και των περιορισμένων υλικών πόρων, η Αθήνα και η Σπάρτη ενεπλάκησαν σε έναν ανταγωνισμό μηδενικού αθροίσματος για τη γη, τον πληθυσμό και άλλους βασικούς πόρους.

Η Σπάρτη φοβόταν την αυξανόμενη δύναμη της Αθήνας, αλλά η έλλειψη θεσμικών μηχανισμών για την επίλυση των διαφορών σήμαινε ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν μπορούσε να ελέγξει αποτελεσματικά τις κλιμακούμενες εντάσεις, οδηγώντας τελικά σε πόλεμο.

Ο Άλισον κατέγραψε περίπου 16 παρόμοιες περιπτώσεις τα τελευταία 500 χρόνια, 12 από τις οποίες τελικά μετατράπηκαν σε πολέμους.

Αυτές περιλάμβαναν την επιτυχημένη εκβιομηχάνιση της Γερμανίας στα τέλη του 19ου αιώνα, η οποία οδήγησε στην ταχεία οικονομική και στρατιωτική ανατροπή της Βρετανίας και τελικά οδήγησε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και τον ταχύ εκσυγχρονισμό της Ιαπωνίας μετά την Παλινόρθωση Μεϊτζί, η οποία οδήγησε την Ιαπωνία να αμφισβητήσει την ισχύ της Ρωσίας στην Ανατολική Ασία και τελικά οδήγησε στον Ρωσο-Ιαπωνικό πόλεμο.

Σε αυτό το βιβλίο, ο Άλισον υποστηρίζει ότι «οι ΗΠΑ και η Κίνα δεν είναι προορισμένες να πάνε σε πόλεμο», αλλά ο κίνδυνος πολέμου είναι εξαιρετικά υψηλός και πολλοί πόλεμοι δεν σχεδιάζονται σκόπιμα, αλλά μάλλον σταδιακά ξεφεύγουν από τον έλεγχο υπό πίεση, λανθασμένους υπολογισμούς και κρίσεις.

Το πιο διάσημο απόφθεγμα του είναι: «Η παγίδα του Θουκυδίδη δεν είναι πεπρωμένο, αλλά είναι εξαιρετικά επικίνδυνη».

Ο Άλισον φοβάται ότι το πιο πιθανό σενάριο για τις ΗΠΑ δεν είναι μια άμεση κήρυξη πολέμου, αλλά μάλλον μια τοπική κρίση που ξεφεύγει από τον έλεγχο σχετικά με το ζήτημα των Στενών της Ταϊβάν, τη Νότια Σινική Θάλασσα, την Κορεατική Χερσόνησο ή ακόμα και μια μικρή ναυτική σύγκρουση.

Όπως τα Βαλκάνια

Ανησυχεί ιδιαίτερα για το «ζήτημα της Ταϊβάν», συγκρίνοντας μάλιστα το Στενό της Ταϊβάν με την «πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων» πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1914, ένα πιθανό σημείο ανάφλεξης για μεγάλες συγκρούσεις δυνάμεων.

Αυτό συμβαίνει επειδή η Ταϊβάν συνεπάγεται κυριαρχία και εθνική αναζωογόνηση για την Κίνα, ενώ για τις ΗΠΑ συνεπάγεται την αξιοπιστία των συμμάχων της και την τάξη Ινδο-Ειρηνικού.

(επίσημος ιστότοπος του United Daily News Group , ενός από τους μεγαλύτερους και πιο σημαντικούς οργανισμούς μέσων ενημέρωσης της Ταϊβάν).

Echedoros.blog