Χρόνος Ανάγνωσης: 5 λεπτά

Οι ανατροπές που όλοι περίμεναν, δεν ήρθαν. Η νέα τάξη πραγμάτων που προαναγγελλόταν δεν υλοποιήθηκε. Οι συρρικνώσεις ποσοστών δεν επιτεύχθηκαν. Ακόμα μια φορά, τα ιστορικά κόμματα κατάφεραν να επιβιώσουν επειδή ο Κύπριος ψηφοφόρος προτιμά το γνωστό, έστω και απαξιωτικό και απορριπτέο παρά το νέο και αδιαμόρφωτο.

Ακόμα μια φορά ο Κύπριος ψηφοφόρος, κατά συντριπτική πλειοψηφία, επιβεβαίωσε τη ρήση του μ. Δ. Χριστόφια: «Το κόμμαν τζιαι τα μμάθκια σας». Χτες, στις κάλπες, διαψεύστηκαν οι δημοσκόποι και ηττήθηκε η ανανέωση και η αλλαγή. Επιβλήθηκε ο συντηρητισμός, η συνήθεια και, προπάντων, αναδείχθηκε αήττητος ο λεγόμενος «κομματικός πατριωτισμός».

Η προεκλογική εκστρατεία, που κράτησε σε μάκρος, διανθίστηκε από τοξικότητα, αντιπαραθέσεις, προσωπικές επιθέσεις, λαϊκισμό και σχεδόν καθόλου ενασχόληση με τα μεγάλα προβλήματα του τόπου. Τα κόμματα και οι διάφοροι κενοφανείς πολιτικοί σχηματισμοί ασχολήθηκαν με την επιφάνεια και όχι με το εύρος και την κρισιμότητα των ζητημάτων που απασχολούν τον πολίτη.

Όταν ανακινείτο ένα σοβαρό θέμα, οι αντιπαραθέσεις, οι διαπληκτισμοί και οι αλληλοκατηγορίες έθαβαν την ουσία κάτω από φωνασκίες και επιθέσεις. Σε αυτή την κατάσταση πραγμάτων συνέβαλαν τόσο οι δημοσκοπήσεις όσο, περισσότερο, ΜΜΕ και τηλεοπτικά δίκτυα. Όταν συνάδελφοι επιχειρούσαν να θέσουν καίριες ερωτήσεις, αντιμετώπιζαν ατάκες και συνθήματα.

Ήταν η πρώτη φορά από κτήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας που στη χτεσινή εκλογική αναμέτρηση εμφανίστηκαν 19 κόμματα και σχηματισμοί με 752 υποψήφιους, Τόσοι πολλοί… σωτήρες και τόσοι… ικανότατοι, που η μόνη έγνοια τους ήταν να… σώσουν τον τόπο από προβλήματα και να δώσουν λύσεις εκεί που άλλοι απέτυχαν.

Δημοσκοπήσεις καλλιέργησαν την εντύπωση ότι τα μεγάλα κόμματα, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ θα υφίσταντο καθίζηση υπέρ των μικρότερων και ειδικά των νεοσύστατων ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία και Volt. Οι τρεις αυτοί σχηματισμοί είχαν προκαλέσει αρκετό θόρυβο γύρω από το όνομα και τους ιδρυτές τους.

Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης του ΑΛΜΑτος επιδίωξε να αναδειχθεί στον μόνο διώκτη της διαφθοράς, με επικρίσεις και επιθέσεις εναντίον πολιτικών του αντιπάλων και παλαιότερων συναγωνιστών του. Ο Φειδίας Παναγιώτου τικ-τοκ-ποίησε την πολιτική σε βαθμό περιοδεύοντος θιάσου με διαρκείς παραστάσεις καραγκιόζη. Και το Volt επιδίωξε, διά του Μακάριου Δρουσιώτη και της περίεργης ιστορίας της «Σάντης», να συγκεντρώσει Αναν-ιστές επαναπροσεγγιστές και ζηλωτές της όποιας λύσης.

Και οι τρεις σχηματισμοί προκάλεσαν αρνητικά αποτελέσματα. Ενώ δηλαδή περίμεναν επιβράβευσή τους με ψηλά ποσοστά, περιορίστηκαν στο 5,8% (ΑΛΜΑ), στο 5,4% (Άμεση Δημοκρατία) και στο 3,1% το Volt. Τα δύο πρώτα σχήματα κέρδισαν από 4 έδρες στη νέα, εξακομματική Βουλή των Αντιπροσώπων ενώ το Volt έμεινε εκτός.

Για πολλούς μήνες καλλιεργείτο η εικόνα μιας επερχόμενης και επιβαλλόμενης αλλαγής στα πολιτικά πράγματα της Κύπρου. Ακόμα και ένα μήνα πριν από τις κάλπες, η εντύπωση ήταν πως τα ιστορικά κόμματα, ΑΚΕΛ, ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ θα υφίσταντο συρρίκνωση εξαιτίας της ολέθριας πολιτικής προϊστορίας τους. Και τα τρία κυβέρνησαν ή διακυβέρνησαν, συγκυβερνώντα, τον τόπο για πολλά χρόνια.

Και τον σώρευσαν σε ερείπια, οικονομικά και πολιτικά. Λογικά θα ανέμενε κανείς ότι οι Κύπριοι ψηφοφόροι, μνήμονες των σκανδάλων, της ασύλληπτης διαφθοράς, της ανεπάρκειας, της αναξιότητας και της ασυγκράτητης ευνοιοκρατίας και αχρηστοκρατίας επί της διακυβέρνησης αυτών των κομμάτων, θα τα τιμωρούσαν διά της ψήφου των.

Ποιος ξεχνά την ανατίναξη της οικονομίας επί προεδρίας Χριστόφια. Ποιος λησμονεί την τερατώδη διαφθορά επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη. Ποιος μπορεί να προσπεράσει όσα σκανδαλώδη, δυσώδη και καταστροφικά συνέβησαν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης αυτών των τριών κομμάτων.

Ποιος ξεχνά το κλείσιμο των Κυπριακών Αερογραμμών, της Hellas Jet, του Συνεργατισμού, το Χρηματιστήριο, τα χρυσά διαβατήρια, τη Δρομολαξιά, το Βασιλικό, τη μαρίνα Λάρνακας, τον Ακάμα, τον αυτοκινητόδρομο Πάφου, τα κόκκινα δάνεια, κ.λπ.

Ποιος μπορεί να προσπεράσει την καταστροφική διαχείριση του Κυπριακού, τις ολέθριες υποχωρήσεις τους, την προσπάθεια επιβολής του τερατουργήματος Ανάν, την εξοργιστική ασέβεια στη δημοκρατικά εκπεφρασμένη απόφαση της πλειοψηφίας των Ελλήνων να το απορρίψουν διά του σωτήριου ΟΧΙ και την πρωτοφανή και συνεχιζόμενη ασέβεια ΟΛΩΝ προς τη λαϊκή ετυμηγορία.

Αυτά τα κεφαλαιώδη ζητήματα έπρεπε να πυροδοτήσουν δημόσιες συζητήσεις, να απαιτηθούν εξηγήσεις και να συμβάλουν στην αποκρυστάλλωση απόψεων των πολιτών όσον αφορά ποιο κόμμα ή ποιους υποψήφιους και γιατί, να ψηφίσουν. Τέτοιες συζητήσεις δεν έγιναν, πρώτον, επειδή δεν τέθηκαν στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις. Και, δεύτερον, τα κόμματα τις απέφυγαν επιμελώς και πονηρά.

Ένα παράδειγμα: Δεν έγινε καμία συζήτηση για την προωθούμενη από τον πρόεδρο Χριστοδουλίδη, το ΔΗΣΑΚΕΛ, το ΔΗΚΟ, το ΑΛΜΑ, το Volt, τουρκοδιζωνική ομοσπονδία. Αρχηγοί κομμάτων και υποψήφιοι δεν ρωτήθηκαν για το περιεχόμενο της, για τις κραυγαλέες παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων και ελευθεριών, για την καταπάτηση των τεσσάρων ελευθεριών της ΕΕ, για την εξίσωση της Τ/κ μειοψηφίας με την Ε/κ πλειοψηφία, την εγκληματική εκ περιτροπής προεδρία, κ.λπ.

Από την άλλη, σχεδόν κανείς δεν ασχολήθηκε με την ευρωπαϊκή υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως κράτους-μέλους της Ένωσης, με τις χρήσιμες τριμερείς και πολυμερείς συμφωνίες και συνεργασίες με χώρες της περιοχής και ειδικά με την Ελλάδα, Ισραήλ, Αίγυπτο Ιορδανία συν ΗΠΑ.

Δεύτερο παράδειγμα: Ο Τούρκος Πρόεδρος ανακοίνωσε ότι εντός Ιουνίου θα προωθήσει προς έγκριση από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση, Νόμου, που θα μοιράζει το Αιγαίο και θα ελέγχει τις Κυπριακές θάλασσες. Δηλαδή, ένα δεύτερο, χειρότερο από το πρώτο (1995), casus belli εναντίον της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Καμία αναφορά, καμία συζήτηση, καμία αντίδραση ή ανησυχία. Ουσιαστικά η προεκλογική εκστρατεία αναλώθηκε σε ατάκες, συνθήματα, θαθακισμούς, επιθέσεις και αντιπαραθέσεις ενώ τα μεγάλα και σοβαρά είτε εθίγησαν ακροθιγώς ή τα προσπέρασαν. Ενδεικτική της μετριότητας και του χαμηλού επιπέδου της προεκλογικής ήταν η για μήνες ενασχόληση όλων για την περίεργη υπόθεση της «Σάντης», που ανακίνησε υποψήφιος του Volt.

Μόλις τις τελευταίες δυο-τρεις εβδομάδες τα ιστορικά κόμματα ανέκαμψαν, επανασχεδίασαν την προεκλογική εκστρατεία τους και στόχευσαν ξανά στο ίδιο μοτίβο: «Το κόμμαν τζιαι τα μμάθκια σας». Κι αυτό ίσχυσε ειδικά για το ΑΚΕΛ, τον ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ. Έτσι πέτυχαν να συγκρατήσουν φυγόκεντρες τάσεις, ειδικά από τον ΔΗΣΥ προς το ΕΛΑΜ, να αυξήσουν τα ποσοστά τους ή και τις ψήφους των και να διατηρήσουν σχεδόν ανέπαφες τις έδρες τους.

Πού οφείλεται η «νίκη» των ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ;

>Πρώτον, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων έχει μνήμη χρυσόψαρου, άκρως βολική για τα τρία κόμματα που βαρύνονται με πολλές πολιτικές αμαρτίες. Ο μέσος Κύπριος δεν θέλει ή δεν ενδιαφέρεται να θυμάται όσα ολέθρια αυτά τα κόμματα έπραξαν ή δεν μπόρεσαν για τον τόπο. Και πόση ζημιά προκάλεσαν και στους πολίτες.

>Δεύτερον, ίσχυσε ξανά και θριαμβευτικά ο λεγόμενος «κομματικός πατριωτισμός». Δηλαδή, «δεν θα ψηφίσεις το κόμμα σου, έστω και αν το σκυλοβρίζεις και το απαξιώνεις και θα υποστηρίξεις τον αντίπαλο;». Ο ΔΗΣΥ εστίασε στη «σοβαρότητα» και στην «υπευθυνότητα» και το ΑΚΕΛ στην κοινωνία και στον απλό άνθρωπο.

>Τρίτον, ακόμα μια φορά, οι ψηφοφόροι προτίμησαν την «ασφάλεια» του Κόμματος «τους» παρά την «περιπέτεια» με άλλους κομματικούς και πολιτικούς σχηματισμούς. Τα υπάκουα πρόβατα δεν φεύγουν ή και δεν βγαίνουν εύκολα από το κομματικό μαντρί.

>Τέταρτον, οι ψηφοφόροι ψήφισαν συντηρητικά και όχι κριτικά. Επέλεξαν αυτό που γνωρίζουν παρά εκείνο που τους υπόσχονταν. Ειδικά όταν είδαν και άκουσαν ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία, Volt και άλλους σχηματισμούς που δεν έπειθαν για τη σοβαρότητα τους.

Βεβαίως, την έκπληξη έκανε το ΕΛΑΜ με διπλασιασμό των εδρών του (8) και τη σημαντική αύξηση των ψήφων του. Το πιο αξιοπερίεργο: Τρεις αποσκιρτήσαντες από τον ΔΗΣΥ, εξελέγησαν βουλευτές του.

Η ιστορική ΕΔΕΚ, μετά τη Σιζοπούλεια διάλυσή της, δεν κατάφερε να εκλέξει ούτε έναν βουλευτή και έμεινε εκτός Κοινοβουλίου. Οι δε Οικολόγοι, με λαμπρή ιστορία και παρουσία στα περιβαλλοντικά και όχι μόνο πράγματα του νησιού, έμειναν εκτός Βουλής. Δύο κόμματα, που υποστήριζαν τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη (ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ) έμειναν έξω του πολιτικού νυμφώνος.

Οι ανατροπές που όλοι περίμεναν, δεν ήρθαν. Η νέα τάξη πραγμάτων που προαναγγελλόταν δεν υλοποιήθηκε. Οι συρρικνώσεις ποσοστών δεν επιτεύχθηκαν. Ακόμα μια φορά, τα ιστορικά κόμματα κατάφεραν να επιβιώσουν επειδή ο Κύπριος ψηφοφόρος προτιμά το γνωστό, έστω και απαξιωτικό και απορριπτέο παρά το νέο και αδιαμόρφωτο.

Ο κομματικός και πολιτικός χάρτης όπως σχηματοποιήθηκε, θα επηρεάσει την προσεχή εκλογή του νέου Προέδρου της Κυπριακής Βουλής. Θα φανεί αν και πώς και πόσο θα επηρεάσει τους σχεδιασμούς και υποψηφιότητες για τις προεδρικές εκλογές του 2028.

Σάββας Ιακωβίδης