Χρόνος Ανάγνωσης: 2 λεπτά

Περιοδικό ” Μακεδονική Επιθεώρηση ” 2020, έτος ΧΙΙΙ1, βιβλίο 4. Γιούρα Κωνσταντίνοβα. Το Βουλγαρικό Λύκειο Αρρένων Θεσσαλονίκης «Αγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος» – το καμάρι του εκπαιδευτικού συστήματος της Εξαρχίας…

Το λεγόμενο «Μακεδονικό Επιστημονικό Ινστιτούτο» (mni.bg) με έδρα την πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, Σόφια, προβαίνει σε μια ιστορική ανασκόπηση των Βουλγάρων στη Μακεδονία.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα αυτό της 17^ης Ιουνίου 2026, η παρουσία των Βουλγάρων στη Μακεδονία ήταν η προπαρασκευή  Βουλγάρων δασκάλων για τη διάδοση της βουλγαρικής ιδέας.

Σημειώνεται χαρακτηριστικά:

Ανάμεσά τους, το Λύκειο Αρρένων Θεσσαλονίκης κατέχει ξεχωριστή θέση, επειδή ήταν το πρώτο βουλγαρικό λύκειο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, το οποίο ολοκλήρωσε την επταετή φοίτησή του το σχολικό έτος 1885/1886.

Την ίδια σχολική χρονιά, άνοιξε η πρώτη τάξη λυκείου στην Αδριανούπολη και 11 χρόνια αργότερα – στο Μοναστήρι/ Μπίτολα.

Πρέπει να ληφθεί υπόψη (όπως σημειώνεται) ότι το 1900 υπήρχαν μόνο 9 πλήρη λύκεια στο Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας. Από την ίδρυσή του, το Λύκειο Αρρένων Θεσσαλονίκης σχεδιάστηκε ως εκπαιδευτικό κέντρο για Βούλγαρους από τα μακεδονικά βιλαέτια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το οποίο θα ανέθρεφε δασκάλους που θα διέδιδαν τη βουλγαρική ιδέα σε όλα τα βιλαέτια. Η συντήρησή του, όπως και όλων των βουλγαρικών λυκείων, ήταν έργο του βουλγαρικού κράτους, το οποίο πλήρωνε τους μισθούς των δασκάλων, χρηματοδοτούσε τους υποτρόφους και φρόντιζε τα κτίρια.

Λόγω του γεγονότος ότι το γυμνάσιο λειτουργούσε στο έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η συντήρηση και η διαχείρισή του πραγματοποιούνταν από την Βουλγαρική Εξαρχία.

Η ιδέα του Κουζμάν Σαπκάρεφ να ανοίξει το βουλγαρικό γυμνάσιο στη Θεσσαλονίκη – το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας, το οποίο είχε κομβική τοποθεσία και σημαντική διοικητική, πολιτική και οικονομική σημασία – ήταν αναμφίβολα οραματική.

Όταν το φθινόπωρο του 1880 ο διακεκριμένος συγγραφέας άνοιξε το βουλγαρικό σχολείο στη Θεσσαλονίκη, εκατό παιδιά εγγράφηκαν αμέσως εκεί – οι πρώτοι μαθητές του μελλοντικού γυμνασίου αρρένων.

Σύμφωνα με τα απομνημονεύματα του Κ. Σαπκάρεφ, ωστόσο, η στιγμή δεν ήταν καθόλου ευνοϊκή για τις βουλγαρικές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες, επειδή αμέσως μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1877-1878) «υπήρξε γενικός πανικός μεταξύ των Βουλγάρων στη Μακεδονία, και ιδιαίτερα μεταξύ του λαού της Θεσσαλονίκης, και ένας τρομερός γενικός τρόμος είχε καταλάβει όλους τους πιο εξέχοντες Βούλγαρους», μερικοί από τους οποίους «με τον καιρό κατέφυγαν στη Βουλγαρία».

Σύμφωνα με αυτόν, μέχρι το 1880 στη Θεσσαλονίκη «τίποτα καλό, τίποτα αξιέπαινο δεν μπορούσε να ακουστεί για τον Βούλγαρο· και ούτε μια λέξη βουλγαρική δεν μπορούσε να ακουστεί πουθενά εκτός από τα λίγα βουλγαρικά πανδοχεία.

Σε σπίτια, στο παζάρι, στο δουκάτο, παντού ακουγόταν μόνο ελληνικά, και τα βουλγαρικά μιλιόντουσαν σχεδόν μόνο μεταξύ των λίγων προφανών Βουλγάρων, και στη συνέχεια στα σπίτια τους», καταλήγει το βουλγαρικό δημοσίευμα που είναι απόσπασμα των απομνημονευμάτων του Κουζμάν Σαπκάρεφ.

—

Echedoros.blog