Οι δηλώσεις του Ιρανού Υφυπουργού Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπάντι δεν αποτελούν απλώς μια απειλή.
Σύμφωνα με την ανάλυση του ιταλικού μέσου ενημέρωσης «InsideOver», σηματοδοτούν μια πιθανή αλλαγή στο στρατηγικό δόγμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το Ιράν δεν θα υπόσχεται πλέον απλώς μια απάντηση μετά από μια επίθεση, αλλά θα διεκδικεί το δικαίωμα να χτυπήσει προληπτικά τα αμερικανικά συμφέροντα εάν αισθανθεί ότι απειλείται η ύπαρξή του.
Το ερώτημα του Γκαριμπαμπάντι είναι απλό: γιατί η Τεχεράνη να περιμένει παθητικά την πρώτη επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες;
Αυτό ακριβώς καθιστά τη δήλωση επικίνδυνη.
Εάν κάθε κράτος μπορεί να επιτεθεί με βάση τη δική του εκτίμηση των προθέσεων του άλλου, η διάκριση μεταξύ επιθετικότητας και αυτοάμυνας καθίσταται σχεδόν αδύνατη.
Για την Ουάσιγκτον, η πιο ενοχλητική πτυχή είναι ότι αυτή η θεωρία δεν επινοήθηκε από το Ιράν, αλλά αναβαθμίστηκε σε επίσημο δόγμα από τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001.
Η κληρονομιά του δόγματος Μπους
Στην ομιλία του στο Γουέστ Πόιντ την 1η Ιουνίου 2002, ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος υποστήριξε ότι η αποτροπή και η αυτοσυγκράτηση δεν επαρκούν πλέον εναντίον τρομοκρατικών οργανώσεων και κρατών που κατηγορούνται για την ανάπτυξη όπλων μαζικής καταστροφής.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, είπε, πρέπει να είναι έτοιμες να δράσουν πριν υλοποιηθεί η απειλή.
Η αρχή ενσωματώθηκε στην Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας λίγους μήνες αργότερα και έδωσε στην Ουάσινγκτον το δικαίωμα να επιτεθεί πριν μια απειλή καταστεί επικείμενη.
Ο πόλεμος του 2003 εναντίον του Ιράκ ήταν η πιο ορατή εφαρμογή αυτού του δόγματος.
Ο Σαντάμ Χουσεΐν κατηγορήθηκε ότι κατείχε όπλα μαζικής καταστροφής και ότι αποτελούσε αυξανόμενη απειλή. Τα όπλα δεν βρέθηκαν. Το ιρακινό καθεστώς ανατράπηκε, αλλά η χώρα βυθίστηκε στην κατοχή, τον εμφύλιο πόλεμο και την εξάπλωση της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας.
Η καταστροφή του μπααθικού Ιράκ εξάλειψε επίσης το κύριο αραβικό αντίβαρο στο Ιράν, ενισχύοντας την ίδια την ισχύ που η Ουάσινγκτον επιδίωκε να περιορίσει.
Το να προβλέπεις δεν σημαίνει να αποτρέπεις
Από νομικής άποψης, η διάκριση είναι κρίσιμη. Η προληπτική δράση μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν η επίθεση ενός αντιπάλου φαίνεται επικείμενη και αναπόφευκτη. Ο προληπτικός πόλεμος, από την άλλη πλευρά, εξαπολύεται εναντίον μιας πιθανής αλλά όχι άμεσης απειλής. Το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών αναγνωρίζει το δικαίωμα στην αυτοάμυνα σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης. Δεν επιτρέπει αυτόματα τον πόλεμο βάσει υποψίας ή μακροπρόθεσμων σεναρίων.
Το δόγμα των ΗΠΑ του 2002 προσπάθησε να προσαρμόσει αυτούς τους κανόνες σε τρομοκρατικές και πυρηνικές απειλές, αλλά άνοιξε ένα παραθυράκι: αν η Ουάσιγκτον μπορούσε να καθορίσει πότε ένας μελλοντικός κίνδυνος δικαιολογούσε την άσκηση βίας, άλλες δυνάμεις θα μπορούσαν να διεκδικήσουν το ίδιο δικαίωμα. Και αυτό ακριβώς κάνει η Τεχεράνη σήμερα.
Ποια αμερικανικά συμφέροντα θα μπορούσε να επηρεάσει το Ιράν;
Η δήλωση του Gharibabadi δεν προειδοποιεί απαραίτητα για επίθεση σε αμερικανικό έδαφος. Τα «αμερικανικά συμφέροντα» περιλαμβάνουν στρατιωτικές βάσεις στον Περσικό Κόλπο, πλοία, εγκαταστάσεις logistics, δίκτυα υπολογιστών, περιφερειακούς συμμάχους και ενεργειακές υποδομές. Η ιρανική στρατηγική παραδοσιακά ευνοούσε μια έμμεση απάντηση και τη χρήση περιφερειακών συμμάχων.
Αλλά ένα δόγμα αποτροπής μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ αποτροπής και επίθεσης. Μια ναυτική κίνηση των ΗΠΑ, μια ενίσχυση βάσης ή η άφιξη βομβαρδιστικών θα μπορούσε να ερμηνευτεί από την Τεχεράνη ως επιθετικές προετοιμασίες και δικαιολογία για μια επίθεση.
Το Ιράν διαθέτει αρκετούς πυραύλους, drones, ναυτικές νάρκες και κυβερνοδυνάμεις για να βλάψει αμερικανικούς στόχους στην περιοχή.
Δεν μπορεί να νικήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε έναν συμβατικό πόλεμο, αλλά μπορεί να αυξήσει το κόστος της σύγκρουσης, να απειλήσει τις ενεργειακές οδούς και να αναγκάσει την Ουάσινγκτον να υπερασπιστεί ένα τεράστιο δίκτυο εγκαταστάσεων.
Πετρέλαιο, θαλάσσια κυκλοφορία και οικονομικός πόλεμος
Ένας προληπτικός ιρανικός πόλεμος θα είχε άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Ακόμη και μια περιορισμένη επίθεση σε αμερικανικές βάσεις ή πλοία θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα κατά των πυραυλικών, πυρηνικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν. Ο Περσικός Κόλπος και το Στενό του Ορμούζ θα γίνονταν για άλλη μια φορά το επίκεντρο της σύγκρουσης.
Η αύξηση των ασφαλίστρων, οι εκτροπές των δεξαμενόπλοιων και ο κίνδυνος διαταραχών των εξαγωγών θα οδηγούσαν σε αύξηση των τιμών της ενέργειας. Οι ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες που εισάγουν πετρέλαιο θα επωμίζονταν σημαντικό μερίδιο του κόστους. Η Τεχεράνη μπορεί να θεωρήσει τις κυρώσεις, τον οικονομικό αποκλεισμό και τις επιθέσεις στις εξαγωγές της ως μέρος ενός συνεχιζόμενου πολέμου. Από αυτή την οπτική γωνία, η δράση κατά των αμερικανικών συμφερόντων θα φαινόταν ως απάντηση στην οικονομική και στρατιωτική επιθετικότητα.
Το προηγούμενο που μετατρέπεται σε παγίδα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξήγαγαν προληπτικό πόλεμο όταν ήταν η κυρίαρχη δύναμη και πίστευαν ότι μπορούσαν να καθορίσουν ποιες απειλές έπρεπε να εξαλείψουν.
Αλλά ένα διεθνές δόγμα δεν παραμένει αποκλειστική ιδιοκτησία εκείνων που το διατυπώνουν.
Η Ρωσία μπορεί να το χρησιμοποιήσει εναντίον των γειτόνων της, το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, το Ιράν εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων και οποιαδήποτε περιφερειακή δύναμη εναντίον ενός αντιπάλου που θεωρούν επικίνδυνο.
Το αποτέλεσμα θα ήταν ένα σύστημα όπου οποιαδήποτε κινητοποίηση θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως λόγος για να χτυπήσει πρώτος.
Επομένως, ο Γκαριμπαμπάντι χρησιμοποιεί τη γλώσσα της Ουάσιγκτον εναντίον της Ουάσιγκτον.
Η δήλωσή του δεν νομιμοποιεί έναν προληπτικό ιρανικό πόλεμο, αλλά δείχνει πόσο δύσκολο είναι να καταδικάσει κανείς μεταξύ των αντιπάλων μια αρχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες μετέτρεψαν, πριν από είκοσι τέσσερα χρόνια, σε κυβερνητικό δόγμα και σε έναν πόλεμο του οποίου οι συνέπειες είναι ακόμα ορατές», καταλήγει η ανάλυση των ιταλικών μέσων ενημέρωσης.
—
About the Author
Discover more from Echedoros.blog
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
